Sular Donunca Canlılar Ne Yapar?

Arkadaşlar, hiç düşündünüz mü? Kışın sulardaki buzun altındaki balıklar, kurbağalar, minik canlılar ne yapıyor?

Kış geldiğinde hava soğur, göllerin ve göletlerin üzeri bembeyaz buzlarla kaplanır. Göl, gölet ve durgun sular donduğunda içlerindeki canlılar tamamen ölmez; çoğu tür, Allah’ın onların bedenlerinde yarattığı korunma ve uyum mekanizmaları sayesinde hayatını sürdürür.

Kış uykusundaki bu gizli hayatı, kısaca ama net biçimde özetleyeyim sevgili arkadaşlar: Merak etmeyin! Onlar için kış, tamamen bitiş değil; sessiz bir dinlenme zamanıdır.

Biliyor musunuz? Bütün sıvıların aksine sularda buzlanma üstten başlar. Peki buz donmaya neden üstten başlar dersiniz? Su çok ilginçtir! 4°C’de en yoğun hâline ulaşır ve bu su dibe çöker. Daha soğuk olan kısım üstte kalır ve böylece yüzey önce donar. Bu, Allah’ın yarattığı çok kritik bir nimettir: Böylece buz, alttaki suyu battaniye gibi örter ve daha çok soğumasını engeller. Alt tarafta yaşayan canlılar üşümez, 4°C’de hayatta kalır. Dipteki su genellikle 0°C’nin altına düşmez.

Peki balıklar kışın ne yapar? Balıklar kışın derinlere iner. Yavaş yavaş yüzerler. Daha az yemek yerler. Kalpleri daha yavaş atar. Sanki “enerji tasarrufu” moduna geçerler. Bu arada kurbağalar çamurun içine girip kış uykusuna yatar. Bazı böcekler ve salyangozlar da saklanır.

Hatta bazı minik canlılar, donmamak için özel koruyucu maddeler üretir. Allah (celle celalühü) onlara sanki gizli süper güçler vermiştir.

Peki ya sudaki bitkiler ne yaparlar?

Su bitkileri büyümeyi bırakır ama tamamen yok olmaz, baharı beklerler. Alglerde ise fotosentez çok düşük seviyede de olsa devam edebilir. Güneş yüzünü gösterdiğinde yeniden canlanırlar.

Ve kışın ardından Allah yeryüzünü bahar istasyonuna ulaştırdığında buzlar erir, sular da cıvıl cıvıl hareketlenir. Balıklar yüzeye çıkar, kurbağalar uyanır. Doğa derin bir uykudan uyanır gibi, Allah’ın yarattığı bin bir farklı canlıyla şenlenir.

Sevgili arkadaşlar, burada çok önemli bir nokta var: Eğer sular alttan donsaydı, suyun içindeki canlılar ölürdü ve sularda yaşam biterdi! Ama Allah suya, canlıları koruyacak özellikler verdiği için bu kötü sonuçlar olmuyor. Bizler de denizlerdeki ve göllerdeki nimetlerden faydalanıyoruz çok şükür…

Şimdi düşünelim:

Suyun yüzeyden donması, canlıların dipte korunması ve baharla birlikte yeniden canlanmaları… Bu düzen, tesadüflerin meydana getirdiği bir ayrıntı değil; canlıların hayatını koruyan ince bir dengedir. Kışın bile hayatın durmaması, doğanın Rabbimiz tarafından ne kadar şefkatle ve güzel idare edildiğini gösteriyor.